خانه / روح / دیدگاه قرآن در رابطه با نفس
عزت نفس ,معنای نفس در قرآن ,

دیدگاه قرآن در رابطه با نفس

بسم الله الرحمن الرحیم

معناهای نفس در قرآن کریم

۱-  در قرآن ابتدا از نفس به معنای جان یا حیات حیوانی یاد می شود.

ما کان لنفس ان تموت الا باذن الله (برای نفس چیزی نیست مگر آنکه بمیرد با اذن پروردگارـ

سوره آل عمران ـ آیه ۱۴۵) کل نفس ذائقه الموت( هر نفسی مرگ را خواهد چشید ـ سوره انبیا ـ

آیه ۳۴). در این دو آیه نفس همردیف جان است که مرگ برایش پایان و غایت است.

۲-  نفس به معنای روان یا نفس انسانی آمده است

و ذکر به ان تبسل نفس بما کسبت( و پند بده به آن نفس ، آنچه کسب کند ، بدان گرفتار می

شودـ سوره انعام ـ آیه ۷۰) در این مورد نفس همان مجموعه ی حالات روانی می باشد که

خاصیت ادراکی ، انفعالی،افعالی دارد و بر مبنای این سه خصوصیت خود را می سازد و

شخصیت خود را شکل می دهد.

۳-  سومین معنا ، شامل نفس به معنای شخصیت شکل یافته و متعادل است

لا یکلف نفس الا وسعها (خدا هرکس را به اندازه تواناییش تکلیف می دهد ـ سوره بقره ـ آیه

۲۳۳) در این مرتبه نفسی مطرح است که خود را به مر تبه ای از کمال رسانده است.

۴-  به معنای وجدان نفسانی یا خود آگاهی

کل نفس ذائقه الموت و نبلوکم بالشر و الخیر فتنه والینا ترجعون ( هر نفسی در عالم رنج و

سختی مرگ را می چشد و درسیر زندگی با خوبی و بدی آزمایش می شود و به سوی ما

بازگشت می کند ـ سوره انبیا ـ آیه ۳۵) و نیز علمت نفس ما قدمت و اخرت ( هر نفسی می داند

آنچه را که از پیش فرستاده شده است و آنچه را که از پس خواهد آمد ـ سوره انفطار آ آیه ۵) در

این آیه هم نفس به معنای جان آمده است و هم به معنای عامل وجدان و شعور که نتیجتا منش

انسانی را بیان می کند.

۵-  اصل ثابت انسانی و خودآگاهی

ونفس و ما سویها فالهمها فجورها و تقویها( قسم به نفس و آنکه او را متعادل و متکامل آفرید و

در او بدکاری و پرهیزکاری الهام کرد ـ سوره شمس ـ آیه ۷ و ۸) این آیه ناظر به روان انسان است

که می تواند در مسیر ظهور و فعلیت فطرت حرکت کرده و الهام گیرد و متکامل شود و یا به

بدکاری روی آورد.

۶-  نفس به معنای نفس حیوانی یا نفس تعالی نیافته است

ما ابری نفسی ان النفس لاماره بالسوء الا ما رحم ربی ان ربی غفور رحیم ( نفسم را تبرئه نمی

کنم که نفس امر به بدی می کند مگر خدا بر من رحمت آورد بدرستی که پروردگار من آمرزنده و

مهربان است ـ سوره یوسف ـ آیه ۵۳ )

با توجه به چند معنایی از معانی نفس که در قرآن کریم آمده است ، می توان چنین برداشت کرد

که نفس انسان از سویی با فطرت و ذات خویش در ارتباط است و از سویی دیگر با طبیعت

پیرامون یا محیط و مکتسبات آن و بدین ترتیب نفس شکل می گیرد.

درباره ی

همچنین ببینید

ایمان درمانی

بسم الله الرحمن الرحیم ایمان درمانی چیست? عشق و معرفت در نفس ربانی که نشئت …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *